جانداران در همه جای سطح زمین پراکنده اند، به طوری که حتی در خاک، درون آب و روی درختان هم وجود دارند؛ اما فراوانی جانداران در همه محیطها مشابه نیست؛ مثلا در بیابانها و مناطق قطبی، کم، و در جنگل و لایه های سطحی آب دریا، فراوان است. موجودات زنده در جایی زیادند که شرایط محیطی برای زیستن مساعدتر باشد. به طور کلی اکوسیستمها به دو گروه اکوسیستم آب و اکوسیستم خشکی تقسیم می شوند:

اکوسیستم آب: اقیانوسها، دریاها، و رودخانه ها انواعی از اکوسیستمهای آب هستند. ما در خشکی زندگی می کنیم و اغلب از یاد می بریم که بیشتر جانداران، ساکن دریا و اقیانوس هستند. آب در حدود ۷۰ درصد از سطح زمین را می پوشاند. ترکیب شیمیایی آب دریاهای آزاد و اقیانوسها تقریبا در همه جا یکنواخت است. شوری آب در جاهای گرم بیشتر و در جاهای سرد کمتر است ( هر لیتر از آب دریا به طور متوسط دارای ۳۵ گرم نمک است؛ آب دریای مدیترانه در هر لیتر ۳۷ گرم نمک، و دریای احمر ۴۳ گرم نمک دارد. در منطقه قطبی و در دریاهایی که رودهای بسیار به آنها می ریزند، شوری آب کم است چنان که آب دریای بالتیک و دریای شمال در شمال اروپا ۲ تا ۷ گرم در لیتر نمک دارد ). دریاچه ها ممکن است دارای شوری ای بسیار متفاوت از اینها باشند؛ به طوری که دریاچه ارومیه به طور متوسط ۲۷۰ گرم در لیتر نمک دارد ( در سالهای اخیر به دلیل کم شدن آبهای وارده به این دریاچه، مقدار شوری ممکن است بیشتر باشد ).

ممکن است بعضی آبها به دلیل داشتن شرایط خاص ( مانند ترکیبات به خصوص ) فاقد جاندار باشند، در نتیجه اکوسیستم محسوب نمی شوند. در دریا و اقیانوس، دمای آب بین ۲- تا ۳۳ درجه سانتیگراد تغییر می کند و در بیشتر نقاط، مقدار تغییر از این دو حد کمتر است. به عنوان نمونه، اکوسیستم دریا مورد بررسی قرار می گیرد:

دریا: زندگی در دریا وابسته به وجود نور است. در جایی که نور در آب نفوذ کند، گیاهان فتوسنتز کننده ( تک سلولی و پر سلولی ) رشد می کنند. پس جانورانی هم که این گیاهان را می خورند، می توانند در آنجا زندگی کنند و خود، خوراک صیادان می شوند. بیشتر جانداران دریازی، ذره بینی اند و با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند. در یک لیتر آب دریا ممکن است یک میلیون گیاه ذره بینی وجود داشته باشد که با اینکه بسیار ریزند، به اندازه خود در فتوسنتز ( غذاسازی، کاهش CO₂ و تولید اکسیژن ) مؤثرند. نور خورشید به اعماق دریا نمی رسد. بنابراین فتوسنتز کننده ای هم در آنجا یافت نمی شود. غذای جانداران این منطقه چیزی است که از لایه های سطحی به پایین ریخته می شود.

اکوسیستم خشکی: جانداران دریازی از لحاظ مقدار آب مورد نیاز مشکلی ندارند، اما جانداران ساکن خشکی باید به هر ترتیب آب درون بدن خود را تأمین کنند؛ یکی از راههای تأمین آب مورد نیاز، زندگی در کنار رودخانه است. در کنار رودخانه، هم گیاهان بهتر رشد می کنند، هم جانوران گیاهخوار ممکن است غذای کافی به دست بیاورند، و هم حیوانات گوشتخوار غذای بیشتری به دست می آورند. اگر رودخانه دائمی نباشد، در زمان کم آبی و بی آبی رودخانه ، زندگی جانداران اطراف رودخانه ممکن است با خطر جدی رو به رو شود. کمترین آب در بیابانها یافت می شود. در بیابان تنوع موجودات زنده بسیار کم است و فقط جاندارانی که قدرت سازگاری با بیابان را دارند می توانند در بیابان زندگی کنند. خاکها نیز از لحاظ مقدار املاح لازم و مواد آلی در حال تجزیه یکسان نیستند؛ در جنگلهای مناطق حاره، خاک بسیار بیشتر از بیابان دارای انواع مواد معدنی و آلی است. دمای هوا در خشکی از ۹۰- درجه سانتیگراد (در قطب جنوب، در زمستان) تا دست کم ۵۰ درجه سانتیگراد متغیر است و هیچ جانداری به طور طبیعی نمی تواند در تمامی زیستگاههای خشکی زندگی کند. در این میان، فقط انسان، به دلیل ساختن پناهگاه، پوشیدن لباس و ... پراکندگی وسیع یافته است.