مهمترین عوامل غیر زنده اکوسیستم، نور، گرما، آب، گازها و مواد شیمیایی هستند:

نور: نقش مهمی در غذاسازی ( فتوسنتز ) دارد. اگر گیاهی را در سایه برویانیم، به سمت نور تغییر جهت می دهد که به آن فتوتروپیسم ( نور گرایی ) می گویند. بعضی دیگر از پاسخهای نوری گیاهان در اثر تغییر فصل و تغییر مدت تابش نور ( تغییر طول روز ) بروز می نمایند. می توان با تغییر دادن مدت تابش نور در گلخانه، گل دادن یک گیاه را تسریع کرد و یا به عقب انداخت. مثلا گل داوودی که در پاییز گل می دهد را می توان در عید نوروز به گل نشاند. رویش دانه در برخی گیاهان، تولید کلروفیل ( سبزینه ) و ریختن برگها در فصل پاییز، به تغییرات تابش نور بستگی دارند. جانوران نیز نسبت به نور واکنش نشان می دهند. مثلا بسیاری از حشرات مانند شاپرکها به طرف نور پرواز می کنند و در اطراف منبع نور جمع می شوند و بعضی دیگر از جانوران مانند خفاشها از نور گریزانند.

گرما: بیشتر از اشعه مادون قرمز بخشی از نور خورشید به وجود می آید. در فعالیتهای موجودات زنده نیز انرژی به صورت گرما آزاد می شود. بیشتر موجودات زنده، سیستم تنظیم حرارت درونی ندارند و دمای بدنشان متغیر است که به آنها خونسرد می گویند. در مقابل، پستانداران و پرندگان، خونگرم هستند؛ یعنی دمای بدنشان تغییرات بسیار کمی دارد به طوری که آن را ثابت در نظر می گیرند. برخی از جانداران مثل بعضی از باکتریها، در چشمه های آب گرم زندگی می کنند و نسبت به دماهای زیاد مقاومند. برخی از باکتریها و قارچها نیز دز دمای بسیار کم قادر به زندگی هستند.

آب: یکی از مهمترین عوامل غیر زنده محیط است که در زندگی موجودات زنده اهمیت فراوان دارد. خداوند در قرآن می فرماید: وجعلنا من الماء کلّ شیء حیّ : و هر چیز زنده ای را با آب زنده کردیم ( سوره انبیاء:۳۰ ). به طور خلاصه، آب بر اثر تبخیر به اتمسفر وارد شده و بر اثر بارش به زمین بر می گردد و در راه بازگشت به منابع آبی زمین، در فرآیندهای زیستی و غیر زیستی نقش بسیار مهمی ایفا می نماید. اقیانوسها بزرگترین اکوسیستمهای آب را تشکیل می دهند که در آنها تعداد بیشماری موجود زنده یافت می شود.

گازها: مهمترین گازهای اتمسفر، اکسیژن و دی اکسید کربن می باشند که در زندگی گیاهان و دیگر موجودات زنده بسیار مهمند. بیشتر موجودات زنده در فرآیند تنفس هوازی، دائما اکسیژن مصرف می کنند و دی اکسید کربن تولید می نمایند؛ دی اکسید کربن نیز در فتوسنتز مورد نیاز است که به طور مستقیم زندگی گیاهان و به طور غیر مستقیم زندگی دیگر جانداران به آن وابسته است. دی اکسید کربن توسط آتش نیز تولید می شود؛ بنابراین سوزاندن گاز طبیعی در مصارف خانگی و صنعتی، سوختن بنزین و گازوئیل در موتورهای مختلف، و غیره، مقادیر زیادی دی اکسید کربن در محیط رها می کند که هم در غلظتهای بالا برای انسان سمی است و هم باعث گرم شدن هوای کره زمین می شود. در حال حاضر، فتوسنتز گیاهان، برای مهار حجم بسیار بالای دی اکسید کربنی که در اتمسفر رها می شود، کافی نیست و در نتیجه هوای کره زمین در حال گرم شدن است.

مواد شیمیایی: به دو صورت آلی و کانی در اکوسیستمها وجود دارند. مواد آلی ناشی از تجزیه موجودات زنده، در اکوسیستمهای مختلف مورد استفاده جانداران گوناگون قرار می گیرند. مواد کانی به صورت ترکیبات مختلف در اکوسیستمها دیده می شوند. یکی از این مواد نمک خوراکی است. گیاهان برای غذاسازی بسیاری از مواد کانی را از زمین جذب می کنند. با دانستن اینکه گیاهان به چه ترکیباتی نیاز دارند، می توان این مواد را به خاک اضافه کرد تا حاصلخیزی خاک افزایش یابد که در این صورت، به این مواد، کود شیمیایی گفته می شود ( مثلا گیاهان نیتروژن را بیشتر به صورت یون نیترات جذب می کنند و می توان ترکیبی به خاک اضافه کرد که یون نیترات در خاک آزاد کند ). البته باید در این کار دقت کافی داشت و گرنه ممکن است کودهای شیمیایی باعث آلودگی محیط زیست شوند و حتی ممکن است مستقیما برای انسان خطرناک باشند؛ مثلا زیاد بودن نیترات در اطراف ریشه گیاه ممکن است باعث شود گیاه نیترات زیادی جذب کند. تجمع بیش از حد نیترات در گیاهی که توسط انسان خورده می شود، برای انسان سرطان زا است.